Çene kemiğinde implant planlaması hacim ve yoğunluk kriterlerine göre yapılıyor

Çene kemiğinde implant planlaması yapılırken öncelikle karşılaşılan tablonun dokunun miktarından mı yoksa içsel yoğunluğundan mı kaynaklandığı tespit ediliyor.

Çene kemiği yoğunluk sınıfları ve anatomik bölgeler

Diş hekimliği uygulamalarında çene yapısı, dış katmandaki sert kortikal doku ile iç kısımda bulunan süngerimsi dokunun dengesine göre D1’den D4’e uzanan dört sınıfta ele alınıyor. Derece yükseldikçe doku yumuşak bir yapıya bürünüyor ve yerleştirilen yapının ilk tutunması daha hassas hale geliyor. Çenedeki bölgelere göre dağılım şu şekilde özetleniyor:

• D1: Büyük bölümü yoğun kortikal kemik yapısındadır, en sık alt çene ön bölgede görülür.
• D2: Kalın kortikal tabaka ve sık süngerimsi doku barındırır, alt çene ile üst çene ön bölgede rastlanır.
• D3: İnce kortikal tabaka ile seyrek süngerimsi yapıya sahiptir, üst çenede yaygındır.
• D4: Çok ince kortikal tabaka ve oldukça seyrek süngerimsi dokudan oluşur, üst çene arka bölgede karşımıza çıkar.

Belirtilen anatomik alanlar genel eğilimi ifade ediyor. Tek bir çene kemiğinin farklı kısımlarında dahi ayrı yoğunluk seviyeleri bulunabildiğinden, inceleme işlemin yapılacağı nokta bazında gerçekleştiriliyor. Tıbbi literatürde zayıf kemik tanımı genelde D3 ve D4 kategorilerine işaret ediyor. Üst çene arka kısmın ayrı bir dikkatle değerlendirilmesi de bu nedenden kaynaklanıyor, zira bu alanda düşük yoğunluk ile sinüs boşluğu sebebiyle kısalan kemik yüksekliği bir arada bulunabiliyor. İmplant tedavisine ilişkin genel bilgiler Ekiz Clinic sitesinde yer alıyor.

Tomografik analiz ve düşük yoğunlukta cerrahi yaklaşımlar

Üç boyutlu tomografi kemiğin yüksekliğini, enini ve çevre anatomik sınırlara mesafesini net biçimde gösteriyor. Üst çene arkasında sinüs tabanına, alt çene arkasında ise sinir kanalına olan mesafe uygulanacak yapının uzunluğunu doğrudan sınırlıyor. Yapının yoğunluğuna dönük ön izlenim tomografiden sağlansa da nihai saptamaya hekimin işlem sırasında hissettiği direnç ekleniyor.

Çekim sonrasında uzun süre geçmesi kemikte erimeye yol açarak doku kaybını yükseltebiliyor. Bireyin sigara alışkanlığı, kan şekeri dengesi, kemik erimesi tedavileri ve geçmiş dişeti problemleri de sürece dahil ediliyor. Bu doğrultuda hekime önceki kayıtlar ve kullanılan ilaçlarla başvurulması risklerin tartılmasını kolaylaştırıyor.

Uygulamadaki birincil amaç, implantın kemik içerisine ilk yerleştirildiği anda sabit kalabilmesi anlamına gelen primer stabilitenin sağlanmasıdır. Yoğunluğu zayıf bölgelerde standart yuvalar yeterli tutunmayı sağlayamayabildiği için şu tekniklere başvurulabiliyor:

• Yuvanın implantın kendi çapından daha dar açılarak giriş sırasında çevredeki dokunun sıkıştırılması
• Kemiği dışarı almayıp yuva çeperine iterek yoğunlaştıran osseodensifikasyon frezlerinin tercih edilmesi
• Zayıf dokuda tutunma kabiliyeti yüksek olan özel gövde ve yiv tasarımına sahip implantların kullanılması
• İmplant üstüne diş yerleştirme zamanının bölgenin durumuna göre planlanması

Söz konusu metotların bilimsel kanıt güçleri farklılık gösteriyor. Dar yuva açmanın düşük yoğunlukta torku yükselttiğini bildiren sistematik derlemeler mevcut olsa da uzun dönemli klinik veriler kısıtlı kalıyor. Osseodensifikasyon konusundaki güncel araştırmalar da ilk tutunmada artış kaydetmekle birlikte, çalışmaların büyük kısmının kısa vadeli olduğunu ve farklı koşullarda yürütüldüğünü ortaya koyuyor. Dolayısıyla hiçbir yöntem her vaka için kesin çözüm sayılmıyor. Yuvanın aşırı sıkı hazırlanması aşırı basınca neden olabileceğinden kuvvet dengeli uygulanıyor. Direncin yetersiz kaldığı anlarda diş protezi ertelenebiliyor veya implant iyileşme tamamlanana dek dişeti altında tutulabiliyor.

Hacim yetersizlikleri ve klinik iyileşme süreci

Problemin temelinde yoğunluk değil de hacim eksikliği bulunuyorsa, planlama kemik kazanımına veya açısal çözümlere odaklanıyor. Üst çene arka hatta sinüs tabanı ile kret mesafesi kısaldığında sinüs lifting işlemine başvurulabiliyor. Bu cerrahide sinüs zarı yükseltilerek açılan alana kemik grefti uygulanıyor ve gereken dikey boyut oluşturuluyor. Kret genişliğinin yetersiz kaldığı tablolarda ise kemik grefti desteğiyle hacim büyütülüyor. Tam dişsizlik durumlarında mevcut kemiğin elverdiği ölçüde eğimli implantlar kullanılabiliyor. Hangi seçeneğin tercih edileceği mevcut miktar, karşı arkın diş durumu, genel sağlık ve hastanın beklentilerine göre netleşiyor.

Kemik ile implantın bütünleşmesi belirli bir zaman gerektiriyor. Düşük yoğunlukta süreç temkinli ilerletilerek protetik aşama buna göre planlanıyor. Kemik büyütme işlemlerinin eklendiği tablolarda takvim uzayabiliyor, implant greftle eşzamanlı veya dokunun olgunlaşmasının ardından yerleştirilebiliyor. Sürecin uzunluğu kişiden kişiye değiştiği için sabit bir gün belirlenemiyor. Bireyin tütün kullanımını azaltması veya bırakması, ağız bakımına dikkat etmesi ve randevuları aksatmaması başarıya doğrudan etki ediyor.

Hekimle yapılan muayenede dokudaki sorunun hacim mi yoksa yoğunluk mu olduğu, ek kemik operasyonunun gerekliliği ve planlanan cerrahi adımların detayları ele alınabiliyor. Tomografinin karşılıklı değerlendirilmesi sürecin anlaşılmasını somutlaştırıyor. Teşhis ve tedavi yaklaşımı hekimin muayenesi ve görüntüleme analizleri sonucunda belirleniyor.