Yumurtalık kanseri tedavisinde sıcak kemoterapi cerrahiye nasıl destek oluyor?

Karın zarına ve karın içi organ yüzeylerine yayılabilen yumurtalık kanserinde, cerrahi operasyon sırasında uygulanan sıcak kemoterapi yöntemi doğru hasta grubunda cerrahiyi tamamlayan bir seçenek sunuyor.

Ameliyat sürecinde mikroskobik hücreleri hedefleyen uygulama

Tıbbi adıyla over kanseri olan bu hastalıkta cerrahi müdahale yalnızca yumurtalık bölgesiyle sınırlı kalmayabiliyor. Tedavi yaklaşımı planlanırken hastalığın ne kadar yayıldığı, kitlenin özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu bir arada inceleniyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, sıcak kemoterapinin bu süreçteki konumunun doğru kavranması gerektiğini dile getiriyor. Hipertermik intraperitoneal kemoterapi yani HIPEC yönteminin her hastada rutin bir uygulama olmadığını vurgulayan Kahramanoğlu, yaklaşımın ancak uygun profilde ve doğru zamanlamayla cerrahiyi destekleyebileceğini ifade ediyor.

Söz konusu işlem, ısıtılmış ilaçlı sıvının cerrahi sırasında özel bir cihaz yardımıyla karın boşluğunda belirli bir süre dolaştırılması prensibiyle gerçekleştiriliyor. Gözle görülen odakların cerrahi olarak temizlenmesinin ardından devreye alınan işlemle, geride kalabilecek mikroskobik kanser hücreleri hedefleniyor. İlacın çeşidi, süresi ve sıcaklık derecesi ise tedavi protokolü doğrultusunda düzenleniyor.

Cerrahide temel amacın hastanın güvenliğinden taviz vermeden tümörleri tamamen temizlemek olduğuna değinen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, süreci şöyle aktarıyor: “Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Klinik araştırmalar ve doğru hasta seçimi

Uygulamayla ilgili yanlış bilinenleri de düzelten Kahramanoğlu, şunları söylüyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Bilimsel araştırmalar, yöntemin katkısının hasta profiline bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle operasyon öncesinde kemoterapi gören ve ardından cerrahi uygulanan evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarında yapılan OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönem takipleri, sürece yöntemin eklenmesinin hastalığın ilerlemesini geciktirebildiğini ve yaşam süresini uzatabildiğini gösteriyor. Hastalığın ilk defa nüksettiği, platin temelli tedaviden fayda gören ve kitleleri bütünüyle temizlenen vakalarda da benzer sonuçlar bildiriliyor. Fakat bu hasta grubunda ciddi yan etkiler görülebildiği için fayda ve risk dengesinin iyi kurulması gerekiyor.

Sonuçların her evre ve kitle türü için geçerli olmadığını hatırlatan Kahramanoğlu, kişinin genel durumunun, böbrek fonksiyonlarının ve cerrahi büyüklüğünün belirleyici olduğunu aktarıyor. Güncel ASCO kılavuzu da operasyon öncesi ilaç tedavisi alan, genel durumu ve böbrek değerleri uygun evre III vakalarda yöntemin sunulabileceğine işaret ediyor. Karar aşamasını değerlendiren Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz” diyor.

Cerrahi öncesi planlama ve ekip çalışması

İleri evre vakalarda kimi zaman doğrudan cerrahi, kimi zaman da önceden kemoterapi verilmesi tercih ediliyor. Bu kararın jinekolojik onkoloji değerlendirmesiyle alınması gerekiyor. Kapsamlı operasyonlar ise anestezi, gerektiğinde yoğun bakım, medikal onkoloji ve bakım ekiplerinin ortak çalışmasını zorunlu kılıyor.

Bütüncül yaklaşımın önemine değinen Kahramanoğlu, sözlerini şu şekilde tamamlıyor: “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”