Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe, TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına katıldı. Açılış konuşmalarını Türkiye’deki İtalya Büyükelçisi Giuseppe Manzo ve Koyuncu gerçekleştirdi.

Tarihsel Derinlikte Ortak Bir Geçmiş

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı kalmadığını, Akdeniz’in ortak tarihi, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağları ve kültürel etkileşimlerle beslenen çok katmanlı bir geçmişe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından 19. yüzyıl ticari ve finansal bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci ele aldı.

Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin gelişiminde önemli bir dönüm noktası olarak niteleyen Koyuncu, bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti.

Bilim Diplomasisi ve Akademik İş Birlikleri

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçilerinin Raporları (1512–1789) adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan tarihi belgelere dayanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu ifade etti.

Konuşmasında ayrıca Roma’da yer aldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değindi. Projede atık suyun geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine araştırmalar yürütüldüğünü belirten Koyuncu, İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu açıkladı. TÜBA’nın İtalya’nın Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına da dikkat çekti.

İstanbul’da Yaklaşan Dünya Bilim Forumu

Koyuncu, bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendiren temel araçlardan biri olduğunu belirterek, uluslararası bilimsel iş birliklerinin iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunların çözümünde belirleyici olacağını söyledi. TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da değinen Koyuncu, akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu ifade etti.

Ticaret Tarihine Dair Sunumlar

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde ticarette Osmanlı kapitülasyonlarını, Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya-Osmanlı ticari ve finansal ilişkilerini ele aldı. Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve geç Osmanlı İstanbul’unda yayımlanan La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’deki BM Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.